تبلیغات
خطه ی سرسبز گیلان رانکوه (املش) - ویژگیهای انسانی مردم املش
چهارشنبه 16 تیر 1389

ویژگیهای انسانی مردم املش

   گردآوری از: Hamidreza Sh    مطلب از طبقه:گیلان شناسی ،املش ،

مردم املش تركیبی از اقوام گیل و كرد هستند. ایل صوفی سیاه منصوری كه از اوایل قرن یازدهم از ناحیه ی بین سنندج و كرمانشاه به املش مهاجرت كردند، امروزه سهم بزرگی در تجانس قومی و نژادی مردم این سامان دارند. از نظر مردم شناسی ، ساكنان املش در دو ناحیه جلگه ای و كوهستانی زندگی می كنند. شهر املش ( مركز شهرستان ) در ناحیه جلگه ای واقع گردیده كه ساكنان آن اغلب خوش نشین و در مشاغل پیشه وری ، امور فرهنگی و خدمات اداری اشتغال داردند .دهقانانی كه در ناحیه جلگه ای حومه شهر املش به فعالیتهای شالیكاری و نوغانداری مشغول هستند " گیله مرد " خوانده می شوند كه از نظر قدرت بدنی و شهامت و دلاوری و همچنین مهمان نوازی در منطقه شهرت دارند.

در ناحیه كوهستانی " گالش ها " سكونت دارند كه بافت اجتماعی آنان تا به حال تجانس قومی خود را حفظ كرده  و از یك تقارب فرهنگی ، زبانی و اجتماعی منسجمی برخوردار می باشند. گالشها اقوامی پر تلاش و زحمتكش در نواحی املش ، سیاهكل ، رحیم آباد ، واجارگاه  بشمارمی آیند. آنان مردمانی سخت كوش ، ساده دل ، صبور و قناعت پیشه هستند، بطوریكه یك خانواده گالش با یك سوم هزینه یك خانواده گیله مرد ویك پنجم یك خانواده شهروند (املشی ) می تواند امرار معاش نماید بدون اینكه اعتراضی از وضع موجود اقتصادی خود كرده باشد. زندگی گالشها در دهه های گذشته بر مبنای نیمه شبانی استوار بوده كه بین ارتفاعات و دامنه ها ، مناسب  با فصل در حركت بودند. اما با احداث و توسعه باغات چای در كوهپایه های املش ، شكل زندگی اغلب آنها دگرگون و تبدیل به یكجا نشینی شده ، دامداری و چایكاری سهم عمده فعالیتهای اقتصادی آنانرا تعیین می نماید.

املش ریشه تركی دارد، تا پانصد سال پیش آن را آبلش می نامیدند. واژگان ام=بمعنی رود  و لش=بمعنی راکد و املش بمعنی منطقه آبگیر كه در ازمنه گذشته بخش وسیعی از سرزمین رانكوه را تشكیل می داد.

زبان مردم املش گیلكی است، گویش گیلكی در محدوه خاص خود سرشار از لهجه ها بوده ، از اینرو گیلكی كه مردم املش سخن می گویند با گیلكی مردم رشت و فومن  از لحاظ طرز ادای كلمات و بعضی ویژگیهای دستوری و لغوی تفاوت دارد. با توجه به اینكه املش در كوهپایه و بن بست واقع شده بعضی از كلمات روسی ، تركی و غیره نیز وارد زبان محلی شده است و در تلفظ روزمره استعمال می گردد.

از نظر مذهب و آئین خدا پرستی ، مردم رانكوه پیش از اسلام ، به آئین زرتشت اعتقاد داشتند. در نیمه قرن سوم (250 هجری ) از سوی " داعی ناصر كبیر" مسلمان شدند. در سال 590 هنگامیكه منطقه رانكوه بوسیله ملك شاهرخ رستمدار تسلم فدائیان اسماعیلی گردید، طریقه زندیه جانشین مذهب شیعه شد. اما "خان احمد" حاكم گیلان ، طریقه زندیه را رها كرد و شیعه دوازده امامی شد واز آن  پس همه مردم شرق گیلان و املش نیز شیعه جعفری اثنی عشری شدند.

از دوره صفویه اعتقادات مذهبی مردم املش عمیق تر گشته و از ان زمان تاكنون مردم این خطه از غنای فرهنگی و مذهبی بالائی برخوردار شدند و بر پایه همین تفكرات مذهبی و ملی ، دارای روحیه ایثارگری و ظلم ستیزی می باشند. بدینسان از منطقه املش در تاریخ معاصر دهها رجال سیاسی و مذهبی مبارز پرورش یافته كه همواره در نهضت ها و عرصه های ملی و مذهبی جریان ساز و فرا راه مردم گیلان بوده اند. جمعیت شهرستان املش قریب شصت هزار نفر می باشد كه یك سوم آن شهر نشین و بقیه را روستائیان تشكیل می دهند. در پنج دهه اخیر نیمی از مردم این منطقه به جهت كسب و بهره مندی از امكانات بهتر، اشتغال و ادامه تحصیل به سایر اقصی نقاط كشور مهاجرت نموده اند. بعد از جنگ تحمیلی ، اقدامات نسبتاً مهمی در خصوص سازندگی و صنعتی كردن  استانها و شهرهایی كه تعداد بیشتری مهره اجرایی در رأس امور كشور داشتند بعمل آمد ولی گیلان و املش نصیبی اندك داشت ! در این شهر اصیل  و تاریخی  كه دارای پتانسیلهای قوی در قطب كشاورزی و گردشگری می باشد جز یك واحد نخریسی و چند كارخانه چایسازی كه به همت بخش خصوصی  احداث گردید، هیچ واحد صنعتی و تولیدی اشتغال زا از دوران سازندگی به سبب بی كفایتی مسؤلان محلی  كلنگ زده نشد.متأسفانه سیكل معیوب مهاجرت بدلیل عدم توسعه صنعتی و امكانات شهرنشینی ادامه داشته و امروزه به   جرأت می توان گفت كه در تمام شهرهای ایران و اغلب كشورهای جهان حداقل یك خانواده از فامیل املشی  سكونت دارد.